Τα δύο φεγγάρια του Άρη είναι ο Φόβος και ο Δείμος. Αυτά τα φεγγάρια είναι πιθανώς αστεροειδείς που έχουν συλληφθεί από την κύρια ζώνη αστεροειδών που βρίσκεται μεταξύ Άρη και Δία. Ο Φόβος είναι ο μεγαλύτερος από τους δύο, με μήκος 13,4 χιλιόμετρα στη μεγαλύτερη πλευρά του, πλάτος 11,2 χιλιόμετρα και διάμετρο 9,2 χιλιόμετρα. Περιστρέφεται γύρω από τον Άρη σε υψόμετρο 9380 χιλιομέτρων από το κέντρο του, ή λιγότερο από 6000 χιλιόμετρα από την επιφάνεια, κάθε 7,5 ώρες. Ο δορυφόρος ανακαλύφθηκε στις 18 Αυγούστου 1877 από τον Αμερικανό αστρονόμο Άσαφ Χολ (1829–1907).
Σε αυτό το άρθρο θα σας πούμε όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για τον δορυφόρο Phobos, τα χαρακτηριστικά, την ανακάλυψη και τη σημασία του.
Κύρια χαρακτηριστικά
Ο Φόβος, του οποίου το όνομα σημαίνει «φόβος» στα ελληνικά, ανακαλύφθηκε το 1877 από τον Αμερικανό αστρονόμο Άσαφ Χολ. Είναι το μεγαλύτερο φεγγάρι του Άρη, αλλά εξακολουθεί να είναι αρκετά μικρό σε σύγκριση με άλλα φεγγάρια στο ηλιακό μας σύστημα, με διάμετρο περίπου 22 χιλιόμετρα.
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά χαρακτηριστικά του Φόβου είναι το ακανόνιστο, επίμηκες σχήμα του. Η επιφάνειά του καλύπτεται από κρατήρες, γεγονός που υποδηλώνει ένα βίαιο παρελθόν και μια ενδιαφέρουσα γεωλογική ιστορία. Εμφανίζει επίσης αυλακώσεις και κορυφογραμμές, γεγονός που υποδηλώνει ότι μπορεί να έχει υποστεί διεργασίες ρωγμάτωσης λόγω παλιρροιακών δυνάμεων που παράγονται από την Αρειανή βαρύτητα. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με άλλα φεγγάρια, μπορείτε να συμβουλευτείτε το άρθρο μας σχετικά με τα φεγγάρια της Αφροδίτης.
Η τροχιά του είναι εξαιρετικά κοντά στον Άρη. Βρίσκεται σε απόσταση μόλις 6,000 χιλιομέτρων από την επιφάνεια του πλανήτη, κάτι που είναι αρκετά ασυνήθιστο για έναν φυσικό δορυφόρο. Αυτό σημαίνει ότι ο Φόβος ολοκληρώνει μια τροχιά γύρω από τον Άρη σε περίπου 7 ώρες και 39 λεπτά, πολύ πιο γρήγορα από τον χρόνο που χρειάζεται ο Άρης για να περιστραφεί γύρω από τον άξονά του.
Λόγω της εγγύτητάς του με τον Άρη, αυτός ο δορυφόρος υφίσταται τροχιακή υποβάθμιση. Με την πάροδο του χρόνου, η βαρύτητα του Άρη ασκεί παλιρροιακές δυνάμεις που προκαλούν την παρακμή του Φόβου όλο και πιο κοντά στον πλανήτη. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι, σε λίγα εκατομμύρια χρόνια, ο δορυφόρος τελικά θα διαλυθεί λόγω των παλιρροιακών δυνάμεων και θα σχηματίσει έναν δακτύλιο γύρω από τον Άρη. Αυτό είναι ένα συναρπαστικό φαινόμενο που σχετίζεται με όσα γνωρίζουμε για τη Σελήνη ως δορυφόρο.
Η ρωσική διαστημική αποστολή, που ονομάζεται Phobos-Grunt, είχε σκοπό να προσγειωθεί στον Φόβο, να συλλέξει δείγματα και να τα φέρει πίσω στη Γη. Ωστόσο, η αποστολή υπέστη τεχνική βλάβη και δεν μπόρεσε να επιτύχει τον στόχο της.
Κρατήρας Φόβος Στίκνεϋ
Αυτός ο δορυφόρος είναι γεμάτος κρατήρες πρόσκρουσης, όπως όλα τα επίγεια αντικείμενα στο ηλιακό σύστημα. Με διάμετρο 9 km, ο κρατήρας Stickney είναι ο μεγαλύτερος κρατήρας σε ένα φεγγάρι του Άρη και έχει σχεδόν τη μισή διάμετρο από τον Φόβο.
Ο κρατήρας πήρε το όνομά του από την Κλόε Αντζελίνα Στίκνεϊ Χολ, μαθηματικό και αστρονόμο και σύζυγο του Άσαφ Χολ. Παρά τη χαμηλή βαρύτητα (0,005 m/s²), μπορεί να υποτεθεί ότι το υλικό από τον μετεωρίτη που χτύπησε τον Φόβο γλίστρησε αργά κάτω από τα τοιχώματα του κρατήρα. Τα κανάλια που βρίσκονται στην επιφάνεια της σελήνης έχουν βάθος μικρότερο από 30 μέτρα, πλάτος 100-200 μέτρα και μήκος έως και 20 χιλιόμετρα.
Ο Φόβος και ο Δείμος αποτελούν θέματα ενδιαφέροντος στην πλανητική επιστήμη. Τα χαρακτηριστικά του Φόβου, μαζί με τη σύνδεσή του με την αποστολή εξερεύνησης του Άρη, υπογραμμίζουν τη σημασία του Άρη στη μελέτη του ηλιακού συστήματος.
Φόβος και Δείμος
Τα ονόματα των δύο φεγγαριών του Άρη προέρχονται από την ελληνική μυθολογία, Φόβος (φόβος) και Δείμος (τρόμος), δίδυμα του θεού Άρη και της θεάς Αφροδίτης. Ο Δείμος καλύπτεται από ένα παχύ στρώμα σωματιδίων που εκτοξεύονται από την πρόσκρουση του μετεωρίτη, το οποίο κρύβει το ανάγλυφο της σταδιακής πλήρωσης του κρατήρα.
Τα δύο φεγγάρια, πιθανώς από τη ζώνη των αστεροειδών, καταγράφηκαν κατά τη στενή τους προσέγγιση στον Άρη. Ο Δείμος απέχει 23.460 χιλιόμετρα από τον Άρη και ο Φόβος 9.377 χιλιόμετρα μακριά . Η βαρύτητα στην επιφάνεια του Δείμου είναι πολύ χαμηλή (0,0039 m/s²). Η πυκνότητά του είναι μόνο 2,2 g/cm³. Η ταχύτητα διαφυγής του είναι 22 km/h (6 m/s), κάτι που θα επέτρεπε σε ένα άτομο να εγκαταλείψει την επιφάνεια του Δείμου απλώς τρέχοντας.
Ο Φόβος είναι το μεγαλύτερο από τα δύο φεγγάρια του Άρη. Ήταν επίσης το πιο κοντινό στον κόκκινο πλανήτη, χρειαζόταν 7 ώρες και 39 λεπτά. Την ώρα των γυρισμάτων, το Mars Express ήταν 11 μίλια μακριά, ενώ ο Δείμος 800 χιλιόμετρα.
Μια αξιοσημείωτη διαφορά μεταξύ αυτών των δύο φεγγαριών είναι το σχήμα τους. Ο Φόβος έχει επίμηκες, ακανόνιστο σχήμα, με επιφάνεια καλυμμένη με κρατήρες και κορυφογραμμές. Ο Δείμος, από την άλλη πλευρά, έχει πιο σφαιρικό και λείο σχήμα, με λιγότερους κρατήρες. Αυτή η διαφορά στο σχήμα μπορεί να οφείλεται στις διαφορετικές γεωλογικές ιστορίες κάθε δορυφόρου.
Οι τροχιές διαφέρουν επίσης σημαντικά. Ο Φόβος περιφέρεται γύρω από τον Άρη σε απόσταση περίπου 6,000 χιλιομέτρων από την επιφάνεια του πλανήτη, καθιστώντας τον έναν από τους πιο κοντινούς δορυφόρους σε σύγκριση με άλλους στο ηλιακό μας σύστημα. Ο Δείμος βρίσκεται σε πολύ μεγαλύτερη απόσταση, σε τροχιά περίπου 23,500 χιλιόμετρα από την επιφάνεια του Άρη. Αυτή η διαφορά στις τροχιακές αποστάσεις μεταφράζεται επίσης σε διαφορές στις περιόδους τροχιάς και των δύο δορυφόρων γύρω από τον Άρη.
Όσον αφορά την προέλευσή τους, υπάρχουν διαφορετικές θεωρίες. Μερικοί επιστήμονες υποστηρίζουν ότι θα μπορούσαν να είναι αστεροειδείς που αιχμαλωτίστηκαν από τη βαρύτητα του Άρη , ενώ άλλοι πιστεύουν ότι θα μπορούσαν να είναι υπολείμματα ενός μεγαλύτερου αντικειμένου που θρυμματίστηκε λόγω πρόσκρουσης. Αυτές οι θεωρίες παραμένουν αντικείμενο έρευνας και συζήτησης στην επιστημονική κοινότητα.
αποστολή προσγείωσης
Ο Φόβος έχει προταθεί ως πρώιμος στόχος για ανθρώπινες αποστολές στον Άρη. Η ανθρώπινη τηλελειτουργία ρομποτικών εξερευνητών στον Άρη από τον Φόβο θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί χωρίς σημαντικές χρονικές καθυστερήσεις και τα ζητήματα πλανητικής προστασίας στις πρώτες εξερευνήσεις του Άρη θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν με αυτόν τον τρόπο.
Η προσγείωση στον Φόβο είναι πολύ πιο εύκολη και λιγότερο δαπανηρή από την προσγείωση στην επιφάνεια του Άρη. Ένα διαστημόπλοιο που κατευθύνεται προς τον Άρη πρέπει να είναι σε θέση να εισέλθει στην ατμόσφαιρα και να επιστρέψει σε μια επόμενη τροχιά χωρίς υποστηρικτικές εγκαταστάσεις, διαφορετικά θα χρειαστεί να δημιουργηθεί μια υποστηρικτική εγκατάσταση επί τόπου. Αντίθετα, ένα διαστημόπλοιο στη Σελήνη θα μπορούσε να βασιστεί σε εξοπλισμό σχεδιασμένο για προσγειώσεις σε σελήνη και αστεροειδείς. Επιπλέον, επειδή έχει πολύ ασθενή βαρύτητα, η διαφορά δέλτα-v που απαιτείται για προσγείωση στον Φόβο και επιστροφή είναι μόνο το 80% αυτής που απαιτείται για ταξίδι από και προς την επιφάνεια της Σελήνης.
Ελπίζω ότι με αυτές τις πληροφορίες μπορείτε να μάθετε περισσότερα για τον δορυφόρο Phobos και τα χαρακτηριστικά του.
