Σήμερα θα μιλήσουμε για το Βετικό Σύστημα . Γεωγραφικά, αυτή η οροσειρά εκτείνεται από τον κόλπο του Κάντιθ έως την Κοινότητα της Βαλένθια και τη νότια ακτή των Βαλεαρίδων Νήσων. Στα βόρεια, συνορεύει με τη λεκάνη του Γουαδαλκιβίρ και το νότιο άκρο του Ιβηρικού Όρους και του Ιβηρικού Συστήματος, ενώ η Θάλασσα Αλμποράν βρίσκεται στα νότια. Ωστόσο, όπως και τα Πυρηναία, από γεωλογικής άποψης, εκτείνεται πέρα από αυτά τα γεωγραφικά όρια, εκτεινόμενη νότια και βορειοανατολικά κάτω από τη Θάλασσα Αλμποράν. Μέρος της δομής της παραμένει αδιάκοπο από τον βυθό της Μεσογείου και εκτείνεται κατά μήκος του ακρωτηρίου των Βαλεαρίδων Νήσων έως το νησί της Μαγιόρκα.
Σε αυτό το άρθρο θα σας πούμε όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για το σύστημα Betic, τα χαρακτηριστικά και τη σημασία του.
Κύρια χαρακτηριστικά
Η οροσειρά είναι το αποτέλεσμα ενός μηχανισμού συμπίεσης που ξεκίνησε στο τέλος της Κρητιδικής περιόδου, περίπου 100 εκατομμύρια χρόνια πριν, και επηρεάζει κυρίως τα βόρεια και νότια άκρα της Ιβηρικής Πλάκας. Η δομή της και η επακόλουθη εξέλιξή της είναι πολύπλοκες επειδή προέκυψαν από την αλληλεπίδραση δύο μεγάλων πλακών και ενός ηπειρωτικού μπλοκ. Σήμερα, η μικροπλάκα Αλμποράν, η οποία σχηματίζει την εσωτερική ζώνη της οροσειράς, κινήθηκε προς τα δυτικά και τελικά συγκρούστηκε με το Μεσοζωικό όριο μεταξύ Ιβηρίας και Βορειοδυτικής Αφρικής, σχηματίζοντας την οροσειρά Βέτικου-Ριφ.
Ένα από τα πιο αξιοσημείωτα χαρακτηριστικά σε επίπεδο φλοιού είναι η απουσία οποιουδήποτε είδους ρίζας κάτω από την οροσειρά, σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει σε άλλα αλπικά ορογενετικά συστήματα. Αν και μπορεί να παρατηρηθεί κάποια πάχυνση του φλοιού, σε καμία περίπτωση δεν υπερβαίνει τα 40 χιλιόμετρα. Ένα άλλο αξιοσημείωτο χαρακτηριστικό σε επίπεδο φλοιού είναι η ταχεία αραίωση που παρατηρείται στην παράκτια περιοχή, όπου το πάχος του φλοιού είναι περίπου 22 χιλιόμετρα. Αυτή η αραίωση συνεχίζεται προς την ενδοχώρα προς τη λεκάνη της θάλασσας Αλμποράν, όπου φτάνει στο ελάχιστο πάχος της των 15 χιλιομέτρων.
Δομή του συστήματος Betic
Λαμβάνοντας υπόψη αυτά τα χαρακτηριστικά του φλοιού τομέα και τη χρήση ορισμένων πετρολογικών και δομικών κριτηρίων, οδήγησε στη διάκριση του συστήματος Betic όπως και στο Rif δύο μεγάλες περιοχές καθώς επίσης διαφοροποίησε τα παιδιά και διαχωρίστηκε μέσω μιας τεκτονικής επαφής. Επιπλέον, αυτές οι δύο ζώνες έχουν διαφορετική παλαιογεωγραφική προέλευση. Ας δούμε ποιοι είναι αυτοί οι δύο τομείς ή τομείς:
- Τομέας της Νότιας Ιβηρίας ή εξωτερικές ζώνες: Αυτές οι περιοχές είναι διαφορετικές και στις δύο οροσειρές και σχηματίζονται από μεσοζωικά και κενοζοϊκά πετρώματα που κινούνται μεταξύ τους και διπλώνονται χωρίς να έχουν οποιοδήποτε τύπο μεταμόρφωσης που αντιστοιχεί στα ιζήματα της θαλάσσιας λεκάνης του ωκεανού Tethys.
- Τομέας Alboran ή εσωτερικές ζώνες: αυτές οι ζώνες συντίθενται. Στοίβαγμα κατολισθήσεων μανδύα με υλικά που είναι ουσιαστικά μεταμορφικά. Η προέλευση σχετίζεται με τη μετανάστευση της μικροπλάκας Alboran που βρίσκεται πιο ανατολικά.
Εκτός από αυτές τις μεγάλες περιοχές, μπορούμε να διακρίνουμε το σύστημα Betic από άλλους τομείς όπως οι εξής:
- Furrow of the Flyschs του Campo de Gibraltar: καμία οντότητα τομέα δεν αποδίδεται σε αυτήν, καθώς ο τύπος του φλοιού στον οποίο βρίσκεται είναι σχεδόν εντελώς άγνωστος, είναι κοινός και στις δύο οροσειρές και βρίσκεται και στις δύο πλευρές του στενού του Γιβραλτάρ.
- Μετα-ορογενείς τριτογενείς καταθλίψεις: αυτές οι καταθλίψεις αποτελούνται από νεογέννητα και τεταρτογενή ιζήματα. Τα περισσότερα από αυτά τα ιζήματα έχουν παραχθεί από τη διάβρωση των ανάγλυφων στη γύρω περιοχή. Διαφέρει κυρίως σε διαφορετικές περιθωριακές λεκάνες 3030 30 από την οροσειρά - Κατάθλιψη του Γκουανταλκιβίρ - και άλλες ενδοκρινικές περιοχές - Κατάθλιψη της Γρανάδας, Guadix-Baza, Almería-Sorbas, Vera-Cuevas de Almanzora και Murcia κυρίως.
- Νεογενής-τεταρτοταγής ηφαιστειακός: Εκπροσωπείται στην περιοχή Cabo de Gata και Murcia. Αυτό το ηφαίστειο και δεν αντιστοιχεί σε μεταγενετικές ηφαιστειακές εκδηλώσεις που σχετίζονται με πρόσφατες τεκτονικές λόγω πολλών μετατοπίσεων πλακών.
Περιοχές του συστήματος Betic
Θα αναλύσουμε τους τομείς του συστήματος Betic και τα χαρακτηριστικά τους. Ξεκινάμε με την εξωτερική περιοχή.
Εξωτερική ζώνη
Πρόκειται για Μεσοζωικά και Καινοζωικά ιζηματογενή πετρώματα, κυρίως θαλάσσιας προέλευσης, που σχηματίστηκαν στη λεκάνη της Τηθύος στο ηπειρωτικό περιθώριο της νότιας Ιβηρικής περιόδου και εναποτέθηκαν σε αλπικές πτυχές. Καλύπτουν μια μεγάλη περιοχή της οροσειράς και αντιπροσωπεύουν το χρονικό διάστημα από την Τριαδική περίοδο, πριν από 250 εκατομμύρια χρόνια, έως το Μειόκαινο.
Παρουσιάζουν μια δομή που χαρακτηρίζεται από έναν γενικό διαχωρισμό μεταξύ του υποστρώματος (Βαρισκανικό Παλαιοζωικό) και του παραμορφωμένου πετρώματος (πτυχώσεις, ρήγματα και φύλλο επώθησης). Το Παλαιοζωικό υπόστρωμα δεν αναδύεται και παραμένει σε βάθος 5-8 χιλιομέτρων, αποτελούμενο από πετρώματα παρόμοια με αυτά του Ιβηρικού Όρους. Με βάση την αρχική θέση της μονάδας ανακατασκευής, μια αρχική λεκάνη εκτιμάται ότι έχει οριζόντια έκταση 2-3 φορές μεγαλύτερη από την τρέχουσα.
Παρατηρούνται παραμορφώσεις διαφορετικών ηλικιών. Κατά τη διάρκεια της ιουρασικής περιόδου, σημειώθηκε δομική αστάθεια που είχε ως αποτέλεσμα τον διαχωρισμό της λεκάνης Tethys σε περιοχές μορφολογικής διαφοροποίησης. Η ώθηση ξεκίνησε στο Κρητιδικό και συνεχίστηκε στο Παλαιογενές. Το τελευταίο και κύριο στάδιο της παραμόρφωσης συνέβη στο Miocene, το οποίο οδήγησε σε μια ευρεία ανύψωση των βουνών.
Εσωτερική ζώνη
Βρίσκεται στο νότιο άκρο της οροσειράς Betica, εκτείνεται από την Estepona (Μάλαγα) στα δυτικά έως το ακρωτήριο Santa Pola μεταξύ Murcia και Alicante στα ανατολικά.
Η παλαιογεωγραφική περιοχή του εσωτερικού προέκυψε πιο ανατολικά και αποτελούσε μέρος της αλκοόλης ή της μεσογειακής μικροπλάκας. Με το κλείσιμο του αρχαίου ποταμού Tethys, αυτή η διαχωρισμένη μικροπλάκα από τη βορειοανατολική Αφρική μετανάστευσε πλευρικά λόγω μετακινήσεων μετασχηματισμού. Παλαιοζωικά πετρώματα εμφανίζονται στην εσωτερική περιοχή αυτής της μικροπλάκας, η οποία αρχικά αναδιπλώθηκε κατά τη διάρκεια του ορογόνου Varisca, και διαβρώθηκε και επανενεργοποιήθηκε κατά τη διάρκεια του αλπικού Orogeny.
Τα Μεσοζωικά πετρώματα απουσιάζουν σχεδόν εντελώς από την εσωτερική ζώνη, αντιστοιχώντας γενικά σε ιζήματα που εναποτίθενται γύρω από μικροπλάκες ή κατά τη διάρκεια των φάσεων μετανάστευσης και καταβύθισής τους. Το Τριαδικό διαφέρει από το υπόλοιπο Βητικό Σύστημα, καθώς η βάση του αποτελείται από κλαστικά πετρώματα και το υπόλοιπο από δολομίτη. Τα Ιουρασικά και Κρητιδικά πετρώματα είναι ανθρακικά. Γενικά, με εξαίρεση ορισμένες ασύμβατες κηλίδες Ηώκαινου στον μανδύα, τα ιζήματα του Παλαιογενούς απουσιάζουν.