Η Συμφωνία του Παρισιού αποτελεί ένα πρωτοφανές ορόσημο στην ιστορία της κλιματικής αλλαγής, μια παγκόσμια συμφωνία που υπογράφηκε από περισσότερες από 195 χώρες το 2015 κατά τη διάρκεια της COP21 στο Παρίσι. Η συμφωνία αυτή επιδιώκει να μειώσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου , με στόχο να διατηρήσει την αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας πολύ κάτω από τους 2 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα, και επιδιώκοντας να την περιορίσει σε 1.5 βαθμό για τον μετριασμό των πιο καταστροφικών επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. Η Συμφωνία του Παρισιού έχει αναγνωριστεί ως ένα κρίσιμο βήμα προς μια δίκαιη και πράσινη μετάβαση , προσφέροντας την ευκαιρία στις χώρες να δεσμευτούν να υιοθετήσουν πιο φιλόδοξες πολιτικές που διασφαλίζουν ένα βιώσιμο μέλλον για τις επόμενες γενιές.
Παρά το ενθαρρυντικό αυτό πλαίσιο και τον επείγοντα χαρακτήρα της κλιματικής κρίσης, η δράση της Ισπανίας σε αυτόν τον τομέα ήταν μέτρια και, κατά καιρούς, απογοητευτική. Αυτό είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό δεδομένου ότι η Ισπανία είναι μεταξύ των χωρών που είναι πιο ευάλωτες στην κλιματική αλλαγή. Ωστόσο, μέχρι σήμερα, η χώρα δεν έχει επικυρώσει αποτελεσματικά τη Συμφωνία του Παρισιού, γεγονός που εγείρει ερωτήματα σχετικά με την πραγματική της δέσμευσή στην παγκόσμια καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής.
Ισπανικές περιβαλλοντικές οργανώσεις, όπως η Greenpeace, οι Friends of the Earth, οι Ecologists in Action, το WWF και η SEO/BirdLife , εξέφρασαν τη δυσαρέσκειά τους για την αδράνεια της ισπανικής κυβέρνησης κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής για το κλίμα που πραγματοποιήθηκε στο Μαρακές (COP22). Συγκεκριμένα, η κυβέρνηση με επικεφαλής τον Mariano Rajoy έχει επικριθεί για την έλλειψη ηγεσίας της, όπως αποδεικνύεται από την απόφασή της να μην επικυρώσει τη Συμφωνία του Παρισιού και την απουσία του προέδρου από τη σύνοδο κορυφής, την οποία πολλοί ερμήνευσαν ως σαφή ένδειξη ότι άλλα ζητήματα έχουν προτεραιότητα στην πολιτική της ατζέντα.
Η κατάσταση έχει επιδεινωθεί τελευταία, με την Ισπανία να υστερεί σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες στη δέσμευσή της για την κλιματική αλλαγή. Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία, χώρες όπως η Γερμανία , η Γαλλία , η Πορτογαλία , η Σουηδία , ακόμη και το Ηνωμένο Βασίλειο μετά το Brexit έχουν αναλάβει ηγετικό ρόλο στην εφαρμογή πολιτικών για το κλίμα. Αυτό καταδεικνύει ότι η ισπανική κυβέρνηση έχει καθυστερήσει στην υιοθέτηση αποτελεσματικών πολιτικών για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, σε μια εποχή που η ταχεία και αποφασιστική δράση είναι απαραίτητη.
Στο τέλος της συνόδου κορυφής για το κλίμα στο Μαρακές, οι περιβαλλοντικές οργανώσεις κάλεσαν όλα τα πολιτικά κόμματα με κοινοβουλευτική εκπροσώπηση στην Ισπανία να θέσουν την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής στο επίκεντρο της ισχύουσας νομοθεσίας, τονίζοντας ότι η μη εφαρμογή αυτού θα αποτελούσε σημαντική αποτυχία. Είναι ζωτικής σημασίας όλοι οι πολιτικοί παράγοντες στη χώρα να αναγνωρίσουν τη σοβαρότητα της κατάστασης και να ενεργήσουν αναλόγως, ώστε να εφαρμόσουν μέτρα που μειώνουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και προωθούν τη μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα. Επιπλέον, τα διδάγματα που αντλήθηκαν διεθνώς σχετικά με τη συμμόρφωση με τη Συμφωνία του Παρισιού είναι απαραίτητα για την ενημέρωση και τη βελτίωση των τοπικών στρατηγικών.
Ένα βασικό στοιχείο στην κριτική που ασκείται στην ισπανική κυβέρνηση είναι η έλλειψη ενός Ολοκληρωμένου Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (PNIEC) που να ανταποκρίνεται στους στόχους που ορίζονται στη Συμφωνία του Παρισιού. Σύμφωνα με διάφορες εκθέσεις, το PNIEC 2021-2030 θέτει ως στόχο τη μείωση των εκπομπών κατά 21% σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990, αλλά δεν λαμβάνει υπόψη ότι οι εκπομπές έχουν αυξηθεί κατά 18% από το 1990. Επομένως, στην καλύτερη περίπτωση, η Ισπανία θα παρέμενε στα ίδια επίπεδα εκπομπών το 2030 με το 1990, κάτι που είναι απαράδεκτο δεδομένου ότι η Συμφωνία του Παρισιού ορίζει μείωση των εκπομπών κατά τουλάχιστον 40%.
Η κλιματική κρίση και η πανδημία COVID-19 έχουν θέσει μοναδικές προκλήσεις για τις κυβερνήσεις παγκοσμίως, αλλά έχουν επίσης παρουσιάσει μια ευκαιρία για τον επανασχεδιασμό των οικονομιών προς πιο βιώσιμα πρότυπα . Από αυτή την άποψη, η οικονομική ανάκαμψη μετά την COVID πρέπει να ενσωματώσει μέτρα που όχι μόνο προάγουν την οικονομική υγεία, αλλά είναι επίσης περιβαλλοντικά υπεύθυνα και βιώσιμα. Οι κυβερνήσεις πρέπει να είναι τολμηρές και να προτείνουν πολιτικές που όχι μόνο ανταποκρίνονται στους στόχους της Συμφωνίας του Παρισιού, αλλά και υπερβαίνουν αυτές τις δεσμεύσεις, αντιμετωπίζοντας αποτελεσματικά την κλιματική κρίση. Η υποστήριξη της Ευρώπης, όπως αποδεικνύεται από τη συμμετοχή της Κίνας και της Ευρώπης στη Συμφωνία του Παρισιού , μπορεί να είναι κρίσιμη για την επίτευξη αυτών των στόχων.
Προκειμένου να ενισχύσει τις διεθνείς δεσμεύσεις της, η Ισπανία πρέπει να εργαστεί για την επίτευξη του στόχου μείωσης των εκπομπών της κατά τουλάχιστον 55% έως το 2030. Η μη επίτευξη αυτού του στόχου ενέχει τον κίνδυνο διαιώνισης της αδράνειας για το κλίμα και αύξησης της ευπάθειας της χώρας σε ένα ολοένα και πιο αβέβαιο μέλλον λόγω των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής . Οι φωνές της κοινωνίας των πολιτών, ιδίως των νέων , έχουν ακουστεί, απαιτώντας άμεση και αποφασιστική δράση στον αγώνα για ένα βιώσιμο μέλλον.
Για να επιτευχθεί αυτό, είναι απαραίτητο οργανισμοί όπως η Greenpeace και άλλες περιβαλλοντικές ομάδες να συνεχίσουν να πιέζουν τις κυβερνήσεις να επιτύχουν τους κλιματικούς στόχους και να δεσμευτούν για συγκεκριμένες δράσεις. Η κοινωνική κινητοποίηση αποτελεί βασικό στοιχείο στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και η δημόσια πίεση μπορεί να επηρεάσει τις πολιτικές αποφάσεις, ενθαρρύνοντας τις κυβερνήσεις να ενεργούν σύμφωνα με τις απαιτήσεις της επιστήμης. Για παράδειγμα, η τρέχουσα κατάσταση στη Γερμανία καταδεικνύει τον επείγοντα χαρακτήρα αυτών των μέτρων.
Οι κλιματικοί στόχοι πρέπει να είναι φιλόδοξοι και να ευθυγραμμίζονται με τις συστάσεις εμπειρογνωμόνων και επιστημόνων, υποστηρίζοντας ότι οποιαδήποτε δράση που δεν βασίζεται στην επιστήμη θα παρατείνει μόνο τις καταστροφικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Η ενεργός συμμετοχή σε συνόδους κορυφής για το κλίμα, όπως οι Διασκέψεις των Διασκέψεων των Κοινοπολιτειών (COP) , και η εφαρμογή πολιτικών που μειώνουν πραγματικά τις εκπομπές είναι θεμελιώδη βήματα που πρέπει να κάνει η ισπανική κυβέρνηση. Οι μελλοντικές γενιές θα εξαρτηθούν από τις αποφάσεις που θα ληφθούν σήμερα, επομένως είναι απαραίτητο να δράσουμε τώρα για να αποφύγουμε ένα καταστροφικό μέλλον.
Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής δεν είναι μακρινά δυστοπικά σενάρια. Δημιουργούμε ήδη ένα παρόν γεμάτο κρίσεις, ξηρασίες , πλημμύρες και ακραία καιρικά φαινόμενα που επηρεάζουν δυσανάλογα τις πιο ευάλωτες κοινότητες, τόσο στην Ισπανία όσο και σε όλο τον κόσμο. Ως εκ τούτου, είναι ζωτικής σημασίας οι πολιτικές για το κλίμα να είναι χωρίς αποκλεισμούς και δίκαιες, επιδιώκοντας να διασφαλίσουν την κοινωνική δικαιοσύνη κατά τη μετάβαση σε ένα βιώσιμο μέλλον.
Η Συμφωνία του Παρισιού αντιπροσωπεύει μια μοναδική ευκαιρία που πρέπει να εκμεταλλευτεί η Ισπανία, ενεργώντας γρήγορα και αποφασιστικά για να εκπληρώσει τη δέσμευσή της για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής. Η ώρα να δράσουμε είναι τώρα και η ευθύνη βαραίνει τον καθένα μας, ατομικά και συλλογικά, να εξασφαλίσει ένα βιώσιμο και υγιές μέλλον για όλους. Ήρθε η ώρα να μετατρέψουμε τα λόγια σε αποτελεσματικές ενέργειες που προστατεύουν τον πλανήτη μας και όλους τους κατοίκους του.
